Dijital Pazarlama ve Web Kısaltmaları Sözlüğü

Bir reklam raporunda ROAS neyi anlatır? HTTP ile HTTPS arasındaki fark nedir? 101 kısaltmayı İngilizce açılımları ve sade Türkçe açıklamalarıyla keşfedin.

SEO ve yerel görünürlük

CLSCumulative Layout Shift: Sayfadaki beklenmedik yerleşim kaymalarını ölçen puan.
CWVCore Web Vitals: Yükleme, etkileşim ve görsel kararlılık ölçümleri.
FCPFirst Contentful Paint: İlk metin veya görsel içeriğin ekranda belirme süresi.
GBPGoogle Business Profile: İşletmenin Google Arama ve Haritalar üzerindeki profili.
GSCGoogle Search Console: Google arama performansını ve dizin durumunu izleme aracı.
INPInteraction to Next Paint: Etkileşimden sonraki görsel güncellemeye kadar geçen süreyi değerlendiren ölçüm.
LCPLargest Contentful Paint: Ekrandaki en büyük içerik öğesinin görünme süresi.
NAPName, Address, Phone: Bir işletmenin adı, adresi ve telefon bilgisi.
SEOSearch Engine Optimization: Organik arama görünürlüğünü geliştirme çalışmaları.
SERPSearch Engine Results Page: Bir sorgu için gösterilen arama sonuçları sayfası.
TTFBTime to First Byte: İstekten ilk yanıt baytının alınmasına kadar geçen süre.
XMLExtensible Markup Language: Site haritaları gibi yapılandırılmış dosyalarda kullanılan işaretleme dili.

Reklam ve medya satın alma

CPACost Per Action / Cost Per Acquisition: Tanımlanan işlem veya edinim başına reklam maliyeti.
CPCCost Per Click: Tıklama başına maliyet. 500 TL harcama ve 100 tıklamada ortalama 5 TL.
CPECost Per Engagement: Etkileşim başına maliyet.
CPLCost Per Lead: Potansiyel müşteri talebi başına maliyet.
CPMCost Per Mille: Bin gösterim başına maliyet.
CPVCost Per View: Video görüntüleme başına maliyet.
CTRClick-Through Rate: Tıklamaların gösterimlere oranı. 1.000 gösterimde 50 tıklama, %5 CTR demektir.
DSPDemand-Side Platform: Reklamverenlerin programatik reklam alanı satın aldığı platform.
PMaxPerformance Max: Google Ads’in farklı reklam kanallarına tek kampanyadan erişim sağlayan kampanya türü.
PPCPay Per Click: Reklamverenin tıklama başına ödeme yaptığı model.
RDAResponsive Display Ad: Farklı reklam alanlarına uyarlanan görüntülü reklam.
ROASReturn on Ad Spend: Reklama atfedilen dönüşüm değeri bölü reklam harcaması. 4.000 TL değer ve 1.000 TL harcamada 4 kat.
RSAResponsive Search Ad: Google Ads’te farklı başlık ve açıklamaları birleştiren arama reklamı.
RTBReal-Time Bidding: Reklam gösterimi için gerçek zamanlı açık artırma.
SEMSearch Engine Marketing: Arama motorlarında pazarlama. Reklam bağlamında çoğunlukla ücretli arama kampanyalarını ifade eder.
SSPSupply-Side Platform: Yayıncıların reklam alanlarını satışa sunduğu platform.

Analitik ve dönüşüm

CACCustomer Acquisition Cost: Yeni müşteri edinme başına ortalama maliyet.
CLVCustomer Lifetime Value: Müşteri yaşam boyu değeri. LTV ile benzer anlamda kullanılır.
CROConversion Rate Optimization: Ziyaretçilerin hedeflenen işlemi tamamlama oranını geliştirme çalışmaları.
CTACall to Action: Ziyaretçiyi bir adıma çağıran ifade veya düğme. Örneğin Teklif iste.
CVRConversion Rate: Ölçülen dönüşümlerin ilgili ziyaret veya etkileşimlere oranı. Payda rapora göre değişir.
GA4Google Analytics 4: Web ve uygulama etkileşimlerini etkinlikler üzerinden ölçen analitik ürünü.
GTMGoogle Tag Manager: Ölçüm ve pazarlama etiketlerini yönetme aracı.
KPIKey Performance Indicator: Bir hedefe doğru ilerlemeyi izlemek için seçilen performans göstergesi.
LTVLifetime Value: Bir müşterinin ilişki süresi boyunca sağlayacağı tahmini değer.
MoMMonth over Month: Bir ayın bir önceki ayla karşılaştırılması.
MQLMarketing Qualified Lead: Pazarlama ölçütlerine göre nitelikli görülen potansiyel müşteri.
ROIReturn on Investment: Net getirinin yatırım maliyetine oranı. İlgili diğer maliyetleri de içerebilir.
SQLSales Qualified Lead / Structured Query Language: Satışta nitelikli potansiyel müşteri, yazılımda veri tabanı sorgulama dili.
UTMUrchin Tracking Module: Bağlantının kampanya kaynağını ve kanalını tanımlamaya yarayan URL parametreleri.
YoYYear over Year: Bir dönemin önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırılması.

Web ve altyapı

APIApplication Programming Interface: Yazılımların veri alışverişi yapmasını sağlayan arayüz.
CDNContent Delivery Network: İçeriği ziyaretçiye yakın sunuculardan ileten ağ.
CMSContent Management System: Site içeriğini oluşturma ve yönetme sistemi.
CSRClient-Side Rendering: Sayfa içeriğinin tarayıcıda oluşturulması.
CSSCascading Style Sheets: Web sayfasının görünümünü ve yerleşimini tanımlayan dil.
DNSDomain Name System: Alan adlarını IP adresleri ve diğer kayıtlarla eşleştiren sistem.
HTMLHypertext Markup Language: Web sayfasının içeriğini ve yapısını tanımlayan dil.
HTTPHypertext Transfer Protocol: Tarayıcı ile sunucu arasındaki istek ve yanıt protokolü.
HTTPSHypertext Transfer Protocol Secure: TLS ile korunan HTTP bağlantısı.
JSJavaScript: Web arayüzlerine etkileşim eklemek için de kullanılan programlama dili.
JSONJavaScript Object Notation: Yapılandırılmış veri alışverişinde kullanılan metin biçimi.
PWAProgressive Web App: Desteklenen cihazlarda uygulama benzeri özellikler sunan web uygulaması.
SPASingle-Page Application: Ekranlar arasında tam sayfa yüklemesi olmadan geçiş yapan web uygulaması.
SSLSecure Sockets Layer: TLS’den önce kullanılan güvenlik protokolü. Sertifikalar için adı hâlâ kullanılır.
SSRServer-Side Rendering: Sayfa HTML’inin sunucuda oluşturulması.
SVGScalable Vector Graphics: Boyut değiştiğinde keskinliğini koruyan vektör görsel biçimi.
TLSTransport Layer Security: Ağ üzerindeki iletişimi şifreleyen ve doğrulayan protokol.
URIUniform Resource Identifier: Bir kaynağı tanımlayan genel tanımlayıcı. URL, URI türlerinden biridir.
URLUniform Resource Locator: Bir web kaynağının adresi. Örneğin https://www.nivton.com/google-ads/.
UTF-8Unicode Transformation Format, 8-bit: Türkçe karakterler dahil Unicode metinlerini kodlayan biçim.

E-ticaret ve müşteri yönetimi

AOVAverage Order Value: Toplam sipariş gelirinin sipariş sayısına bölünmesiyle bulunan ortalama değer.
ARRAnnual Recurring Revenue: Aboneliklerden beklenen yıllık tekrar eden gelir.
B2BBusiness to Business: İşletmeden işletmeye satış veya hizmet modeli.
B2CBusiness to Consumer: İşletmeden son tüketiciye satış veya hizmet modeli.
CRMCustomer Relationship Management: Müşteri bilgilerini, görüşmeleri ve satış sürecini yönetme yaklaşımı veya yazılımı.
DTCDirect to Consumer: Markanın ürününü doğrudan son tüketiciye satması.
EANEuropean Article Number: Ürün barkodlarında kullanılan numaralandırma standardı.
ERPEnterprise Resource Planning: Finans, stok ve operasyon gibi süreçleri bir araya getiren sistem.
GMVGross Merchandise Value: Bir platformda belirli dönemde satılan ürünlerin brüt işlem değeri.
GTINGlobal Trade Item Number: Ticari ürünleri tanımlayan küresel numara.
MRRMonthly Recurring Revenue: Aboneliklerden beklenen aylık tekrar eden gelir.
POSPoint of Sale: Ödemenin alındığı satış noktası veya ödeme sistemi.
SKUStock Keeping Unit: Stok takibinde ürün veya varyant için kullanılan işletme içi kod.
UPCUniversal Product Code: Özellikle Kuzey Amerika perakendesinde kullanılan barkod standardı.

Uygulama pazarlaması

ASOApp Store Optimization: Uygulama mağazasında organik görünürlüğü ve indirme dönüşümünü geliştirme çalışmaları.
ATTApp Tracking Transparency: Apple’ın uygulamalar arası takip için kullanıcı izni isteme çerçevesi.
CPICost Per Install: Uygulama yükleme başına maliyet.
CPTCost Per Tap: Apple Ads raporlarında reklama dokunma başına maliyet.
DAUDaily Active Users: Bir günde etkin olan benzersiz kullanıcı sayısı.
MAUMonthly Active Users: Bir ayda etkin olan benzersiz kullanıcı sayısı.
MMPMobile Measurement Partner: Uygulama yüklemeleri ve etkileşimlerinin hangi kampanyalardan geldiğini ölçmeye yardımcı sağlayıcı.
SKANSKAdNetwork: Apple’ın reklam kaynaklı uygulama yüklemelerini gizlilik odaklı ölçen çerçevesi için kullanılan kısaltma.
TTRTap-Through Rate: Reklam dokunmalarının gösterimlere oranı.

E-posta, gizlilik ve yapay zekâ

AIArtificial Intelligence: Verilerden çıkarım yapabilen veya içerik üretebilen sistemleri kapsayan yapay zekâ alanı.
CMPConsent Management Platform: Ziyaretçilerin veri ve çerez tercihlerini yönetmeye yarayan platform.
DKIMDomainKeys Identified Mail: E-postanın alan adıyla ilişkisini ve bütünlüğünü dijital imzayla doğrulama yöntemi.
DMARCDomain-based Message Authentication, Reporting and Conformance: E-posta doğrulama sonuçlarına göre uygulanacak politika ve raporlama standardı.
GDPRGeneral Data Protection Regulation: Avrupa Birliği’nin kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemesi.
IMAPInternet Message Access Protocol: Sunucudaki e-postalara erişmek ve klasörleri eşitlemek için kullanılan protokol.
KVKKKişisel Verilerin Korunması Kanunu: Türkiye’de kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen kanun.
LLMLarge Language Model: Metni işleyen ve üretebilen büyük dil modeli.
MLMachine Learning: Sistemlerin örüntüleri verilerden öğrenmesine dayanan makine öğrenmesi.
NLPNatural Language Processing: İnsan dilinin bilgisayarlar tarafından işlenmesi alanı.
OCROptical Character Recognition: Görseldeki yazıyı düzenlenebilir metne dönüştürme yöntemi.
PIIPersonally Identifiable Information: Bir kişiyi tanımlamak için kullanılabilecek bilgiler.
RAGRetrieval-Augmented Generation: Yanıt üretmeden önce ilgili kaynakları getirip modele bağlam olarak sunma yöntemi.
SMTPSimple Mail Transfer Protocol: E-posta gönderiminde kullanılan protokol.
SPFSender Policy Framework: Alan adı adına gönderim yapabilecek e-posta sunucularını belirten DNS kaydı.